Thứ Sáu, Tháng Sáu 18, 2021
Home Bài của bạn THƠ KHÔNG CŨ KHI THƠ ĐÍCH THỰC

THƠ KHÔNG CŨ KHI THƠ ĐÍCH THỰC

BÙI VĂN KHA

Nhà thơ Bùi Văn Kha – Ảnh: NTT.
Nhà thơ Bùi Văn Kha – Ảnh: NTT.

Có một “hiệu ứng Idol”  hệ quả của sùng bái: Tự nhiên Biểu tượng – Tự nhiên Lịch sử – Tự nhiên Phong hóa – Tự nhiên Tâm linh …làm con người nay hóa như xưa: Vô tình tự nhiên trở thành thuộc dân tụng ca khi cái chưa biết trở nên biết nhờ chuyển ghép. Nhất là khi trở thành lịch sử, tiện thể người ta nâng thành bản sắc truyền thống áp đặt văn hóa. Con đường có tên và mọi người cứ bước đi một cách tự nhiên. Trong văn học, bệnh “thần tượng” lớn đến độ đọc xong Sông Đông Êm Đềm, ta thấy người Nga nào cũng là M. Sô-lô-khốp hết. Đụng đến Gooc-ky là đụng đến Liên Xô. Năm 1969, bài thơ Nghĩ Lại Về Pau-xtôp-xky của Bằng Việt ra đời, chưa in được thời đó nhưng đã nhanh chóng được nhiều sinh viên trí thức biết đến, đọng lại trong tâm trí, nắn nót trong sổ tay mà nhật ký của Nguyễn Văn Thạc sau này thành tác phẩm Mãi Mãi Tuổi Hai Mươi là một ví dụ. Tôi nhớ dăm năm trước khi cùng nhà thơ Bằng Việt vào Phú Yên dự Đêm thơ Nguyên Tiêu Núi Nhạn có ghé qua Quảng Bình gặp nhà thơ Hoàng Vũ Thuật. Trong đêm giao lưu do nhà thơ Nguyễn Đình An- Chủ tịch Hội Văn Nghệ Quảng Bình tổ chức, có một nguyên nhà giáo tuổi cũng trên bảy mươi đọc không sai một từ bài thơ này, chỉ hỏi lại anh Bằng Việt tên bài thơ có phải là Lại nghĩ về Pauxtopxki không? Tôi mau miệng trả lời thay rằng Nghĩ Lại Về Pauxtopxky mới phải. Ghê gớm thay là một bài thơ tồn tại ngoài luồng vì tính “phản biện” nói theo giọng bây giờ. Dĩ nhiên hai mươi năm sau bài thơ này đã được phép in ra và đây là toàn văn bản bài thơ:

“1. Đồi Trung du phơ phất bóng thông già/ Trường sơ tán, hồn trong chiều lặng gió/Những trang sách suốt đời đi vẫn nhớ/ Như đám mây ngũ sắc ngủ trong đầu!/ “Lẵng quả thông” trong suối nhạc nhiệm màu/ Hay “Chuyến xe đêm” thầm thì mê đắm/ mùi cỏ dại trên cách đồng xa thẳm/ Một bầu trời vĩnh viễn ướp hương hoa…/ Có thể ngày mai ta cũng đi qua/ Một cánh cửa nao lòng trong truyện “Tuyết”/Có tiếng chuông rung và con mèo Asckhip/ Ánh nến mơ hồ như hạnh phúc từng mong…/ Xa xôi sao…thời thơ ấu sau lưng!/2. Nhưng không phải thế đâu, không phải thế đâu, cuộc đời không phải thế!/ Giọt nước soi trên tay không cùng màu sóng bể/ Bể mặn mòi,sôi sục biết bao nhiêu/ Khi em đến cùng anh trước biển cả dâng triều…/ Ta thu hết xa khơi vào trong lồng ngực trẻ/ Dám thử mọi lo toan để vạch dấu chân trời/ Dấu xanh thẳm khi bình minh vụt đến/ Dấu den rầm khi đáy bóng đêm trôi…/Và hạnh phúc vỡ ra như một nốt đàn căng/ Nốt cao quá trong đời xao động quá/ Hạnh phúc cực hơn mọi điều đã tả/ Lại ngọt ngào, kỳ lạ, lớn lao hơn!/Anh đã đi qua bão lốc từng cơn/ Cây rung lá trong chiều thanh thản nhất/Anh qua cả màu không gian ngây ngất/ Một tiếng thầm trong nắng mới xôn xao/ Em đã đến rồi đi như một giấc chiêm bao!/3. Bây giờ, anh biết nói gì hơn?/ Có thể, ngày mai thôi…có thể…/ “Hoa tóc tiên ơi! Sớm mai và tuổi trẻ…”/ Lật trang nhật ký nào cũng chỉ xát lòng thêm!/ Pauxtopxky là dĩ vãng trong em/ Thành dĩ vãng hai ta. Bây giờ anh ngoảnh lại:/ Nhưng không phải thế đâu, không phải thế đâu, anh hiểu rằng không phải/ Như tuổi thơ, vừa đó đã xa vời!/ Đưa em đi…tất cả thế xong rồi…/Ta đã lớn. Và Pauxtopxky đã chết!/ Anh vẫn khóc khi nghĩ về chuyện “Tuyết”/ Dầu chẳng bao giờ mong đợi nữa đâu em!” – (năm 1969).

Pauxtopxky mất năm 1968 “thần tượng của tuổi trẻ một thời, với những truyện ngắn nổi tiếng như: Lẵng Quả Thông, Chuyến Xe Đêm, Tuyết,…và nhiều tác phẩm khác, có phong cách lãng mạn cao thượng, có bút pháp phóng túng, tràn đầy lòng cảm thương và trân trọng con người, cũng như những khát vọng cháy bỏng về hạnh phúc con người”.

Bạn đọc trẻ tuổi hiện tại hỏi rằng vì sao bài thơ này không in được thời ấy. Những năm 1969 – 1972 sau Mậu Thân 1968 cuộc chiến ác liệt, căng thẳng, hy sinh và thiếu thốn lắm. Và đói nữa. Đói vàng mắt, nhất là những ai ở chiến trường Tây Nguyên. Lúc ấy là thời điểm của Phạm Tiến Duật với “Đường ra trận mùa này đẹp lắm”, Gia Dũng với “Còn gì vui hơn đường ra trận mùa xuân”, Lê Mã Lương với “Hạnh phúc đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù” và quan trọng hơn là phải như Hữu Thỉnh “Năm anh em trên một chiếc xe tăng…Đã lên xe là cùng một hướng…trước quân thù chỉ biết tiến công”.

     Vậy nên, phi Đỏ (cách mạng) thì là Đen (đế quốc,tay sai), không dành chỗ cho Xanh (tiểu tư sản gồm cả sinh viên trí thức), Vàng (bi quan, lừng khùng, yếm thế). Với những câu như “Những trang sách…Như đám mây ngũ sắc ngủ trong đầu”, “Một bầu trời vĩnh viễn ướp hương hoa”, “Ánh nến mơ hồ như hạnh phúc từng mong”, “Giọt nước soi trên tay không cùng màu sóng bể”, “Hạnh phúc…Nốt cao quá…Hạnh phúc cực hơn mọi điều đã tả”, “Hoa tóc tiên ơi! Sớm mai và tuổi trẻ/Lật trang nhật ký nào cũng chỉ xát lòng thêm!”, “Ta đã lớn. Và Pauxtopxky đã chết!”…

Cần phải nhớ một thời người ta soi không liền câu liền ý, mà họ cắt như tôi vừa thao tác. Họ cũng hay suy diễn lắm. Và họ đúng. Cái đúng của một phía trong một thời. Kiểm duyệt chẳng cứ nước nào chẳng cứ thời nào bao giờ cũng mắt kính “tinh vi” tay cầm kéo sắt. Nhưng giá trị bài thơ nằm ở lối suy nghĩ “độc lập” của nó. (Tôi mượn chữ của anh Bằng Việt khi trao đổi với anh Lưu Quang Vũ cũng khoảng năm 1970, anh Vũ nói văn chương phải “đối lập” với chính trị, anh Việt cho rằng văn chương nên “độc lập” với chính trị. Chữ “phản biện” hiện nay ưa dùng nó hơi có màu trung tính. Tôi có một kinh nghiệm nhỏ khi phải viết giấy mời, nếu không biết chính xác là đàn ông hay đàn bà thì cứ “đồng chí” là xong!).

Chỉ riêng câu thơ có chủ ý vì nhắc lại hai lần “Nhưng không phải thế đâu, không phải thế đâu, cuộc đời không phải thế! (câu sau: anh hiểu rằng không phải)” đã đưa ra một nghi vấn, một cách đặt vấn đề về nội dung và hình thức, về bản chất bên trong và hiện tượng bên ngoài, cái mà nhiều khi bị che dấu, khuất lấp: xanh thẳm, đen rầm cũng chỉ thử mà thôi. Và thời ấy, hoài nghi là phạm luật.

Tôi đồ rằng khi viết bài thơ này, ngoài việc tỏ một thái độ đoạn tuyệt (dầu có tiếc nuối) Bằng Việt muốn đưa ra một cái gì đó. Thời điểm bấy giờ chưa hội đủ các yếu tố như 15 năm sau 1986. Còn 10 năm trước thì anh bị cái “uầy ù”  như anh Hòa Vang nói năm 1999 tại một cuộc Hội thảo ở 19 Hàng Buồm nhân thể ti vi đang chiếu phim Bao Công vì  công dân Nguyễn Việt Bằng (tên khai sinh của nhà thơ Bằng Việt) học thời “Xét lại Khơrutsop” và phải ăn lương Trung cấp mấy năm dù tốt nghiệp bằng Đại học Luật Kiep.

Kể lể thế để thấy rằng sau này vào năm 2008, anh thẳng thừng luôn trong bài Đệ Nhất Tổ Phái Trúc Lâm Giảng Thiền:

“Một vị tăng hỏi bậc chân tu: “Bạch Thầy, thế nào là Phật?”/Người đáp: “Chấp theo lối cũ là không đúng!”/ Lại hỏi: “Thế nào là Pháp?”/Người đáp: “Chấp theo lối cũ Là không đúng!”/Hỏi tiếp: “Vậy thế nào là Tăng?”/Người phủi tay cười: “Chấp theo lối cũ là không đúng!”/Bảy trăm năm sau, tôi hành hương lên Yên Tử/Đêm- nằm mơ thấy Phật./Nhớ chuyện xưa, bèn hỏi: “Bạch Thầy, việc đời thế nào là đúng?”/Người ngậm ngùi: “Chấp theo lối cũ là không đúng!”/Lại hỏi: “Thế nào là hạnh phúc trần ai?”/Người bật cười to: “Chấp theo lối cũ là không đúng!”/Hỏi tiếp: “Vậy thế nào là Thơ?”/Người lại phủi tay: “Chấp theo lối cũ là không đúng!””.

Người hỏi 700 năm trước là đệ tử trực tiếp của Phật Hoàng Trần Nhân Tông đâu như Pháp Loa (có thể lắm!) chép lại trong Phật sử. Người hỏi 700 sau là một nhà thơ nổi tiếng Việt Nam hiện tại Bằng Việt. Hỏi 700 năm trước là Tam Bảo Phật – Pháp – Tăng. Hỏi về Kinh Phật. Toàn nguyên lý cơ bản, số một, kê đầu giường. Nói như anh Phạm Xuân Nguyên là truy tận gốc. Hỏi 700 năm sau không hỏi y như cũ nữa, mà đã suy nghĩ nhiều rồi. Có lâu thì mới có giấc mơ kiểu như Menđeleep về Bảng Hệ thống tuần hoàn chứ. Hỏi về Việc đời là hỏi về lý lẽ quan chiêm chứ không hỏi về cuộc đời lại ra tướng số y học; hỏi về Hạnh phúc trần ai là hỏi về mục đích con người tiêu chuẩn tồn tại. Hỏi về Thơ là hỏi về lợi danh. Câu trả lời của Phật Hoàng xuyên suốt 700 năm chỉ có một: “Chấp theo lối cũ là không đúng!”. Hơn 3000 năm trước, Thành Thang chả bảo “Ngày mới! Ngày mới! Lại ngày mới!” là gì!

     Không chấp. Và đó là quan niệm của Bằng Việt. Bài thơ ra đời, rất được nhiều người thích, trong đó có nhiều nhà thơ thành danh như Nguyễn Trọng Tạo, Nguyễn Thụy Kha, Trần Nhuận Minh, Hoàng Vũ Thuật, Trần Quang Quý, Dương Kiều Minh,…nhưng cũng có nhiều người không ưa, trong đó cũng có cả một vài nhà thơ có tiếng. Đã chấp thì vẫn là “Chấp theo lối cũ là không đúng!” dù là Kinh Phật kinh nghiệm hay kinh gì thì cũng vậy.

     Nhưng có một nhà thơ, tuổi đương trẻ như hồi Bằng Việt viết Nghĩ Lại Về Pauxtopxky, nổi tiếng văn chương, viết một bài thơ còn quyết liệt hơn. Phạm vi anh đặt ra chỉ là về mỹ cảm, về Chân – Thiện – Mỹ. Đó là Nguyễn Bình Phương với Bài Thơ Cũ:

“Ta sinh ra cô đơn/ Giờ cô đơn đã cũ/ Ta trưởng thành bởi sợ hãi/ Sợ hãi cũng cũ rồi/ Này tôi/ Một khuôn mặt công chức/ Đứng nhìn/ Những cuộc họp rạc dài/ Tiêu ma bao ý tưởng/Xa xa trải một mùa bệnh hoạn/ Bệnh hoạn cũng cũ rồi/ Số phận già như tôi/ Lọm khọm đi giữa công viên đầy nắng/ Nắng có gì hay hớm nữa đâu/ Đèn bật sáng không còn nơi ẩn náu/ đám @ đánh võng như bay/ Thời gian ngã máu tuôn/ Tuổi xanh không thể dậy/ Tốc độ ư?/ Thì cũng cũ lắm rồi/ Những ngày dài thật dài/ Ngồi kín đáo trong căn phòng tưởng tượng/ Sông Hồng đê mê hóa một nén hương/ Dẫn ý nghĩ về nơi không thể biết/ Trong bóng râm lạnh lùng vang vang lời nhắc/- Ta lớn lên bởi kiếm tìm/Giờ kiếm tìm đã cũ”.

     Bài thơ này khi đọc xong tôi có nói với anh Nguyễn Việt Chiến là trong 10 năm đầu thế kỷ  này khó có bài thơ nào vượt nổi bởi cách đặt vũ trụ Lão – Trang, bởi sự điềm chấp F. Kapka, bởi E. Cantơ trong tri trí. Đặc biệt là Cantơ nhưng không “Bất khả tri” mà “Vật tự nó” nhiều hơn. Cũng khó nói hết bới giọng điệu thì nhẹ sự việc quá mảnh như nắng, thời gian, tốc độ, đám trẻ thiêu thân, kể cả kiếm tìm, có gì to tát đâu. Nhưng cái ghê gớm là ở chỗ tất cả đều đã cũ. Mà không phải là cũ mượn cớ, đưa đẩy, ngẫu nhiên. Đây là cũ xét về mặt Tư – Tưởng – Phương – Pháp. Cũ là không mới – dĩ nhiên; cũ là đã qua – không sai; nhưng cũ, nguy hại hơn, còn làm vô cảm, đấy là điều đáng sợ nhất. Cũ , như vậy đánh thẳng vào Con – Người – Nhân – Loại đấy!

Một hôm, dịch giả Đoàn Tử Huyến, nhân một cuộc họp mặt vui có cả Bằng Việt và Nguyễn Bình Phương, mới nửa đùa nửa thật mà rằng: Cả hai ông tôi trông mới không bao giờ cũ!

Vâng! Hai anh tôi đều quen và trọng, với 3 bài thơ có giá trị về tư duy và nghệ thuật, dù sáng tác 40 năm trước hay mới mấy năm nay, đều giúp chúng ta trước cái cũ, cái hiện tại, cái tương lai nên như thế nào để mình luôn mới!

                                                                   Hàng Buồm,Xuân Giáp Ngọ 2014

 

RELATED ARTICLES

Văn Cầm Hải: Ở Việt Nam, số lượng nhà văn giỏi ngoại ngữ quá hiếm hoi

VĂN CẦM HẢI Mới đây, Văn Cầm Hải được Bộ Ngoại giao Mỹ mời tham gia Chương trình viết văn Quốc tế 2005 (International Writing...

KHI XÃ HỘI XUỐNG CẤP, NHÀ THƠ – NGƯỜI Ở ĐÂU?

NGUYỄN TRỌNG TẠO (Nguyễn Đức Tùng thực hiện) Nguyễn Đức Tùng: Rất vui được trò chuyện với anh Nguyễn Trọng Tạo, chàng thi sĩ lãng mạn...

Mà đời vẫn say, mà hồn vẫn gió…

NGUYỄN VIỆT CHIỄN Ngày ấy mà Tạo đã thân với Hoàng Cầm, Văn Cao làm tôi choáng, tôi bái phục. Đi chơi với Tạo, tức...

2 COMMENTS

  1. Thơ ở Việt Nam nhiều bài không cũ không phải vì nó đi trước thời đại mà cả một nền thơ ca không chịu tiến, cứ ì ạch một chỗ .

  2. iPhone:

    *
    “Hang Buom” khong co GIO, (Nguoi Buon Gio o Hang Buom?)
    Nen tho bi VO TRON (viet thanh 1 cuc)!
    Tho cung nhu tham co,
    Gop cho DOI xanh non. …

    *
    Thanh Thang viet tren bon tam:
    Nhat nhat tan – Huu nhat tan.
    Tieng English tuong y nghia ro hon:
    New day – New chance.

    Than men.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Advertisment -

Most Popular

SINH NHẬT MÙA THU

NGUYỄN TRỌNG TẠO SINH NHẬT MÙA THU Tặng Em Ai giấu trong màu thu Bông cúc xanh tháng bảy Nhìn cánh hoa anh thấy Thu về cùng gió xanh Ai giấu...

Văn Cầm Hải: Ở Việt Nam, số lượng nhà văn giỏi ngoại ngữ quá hiếm hoi

VĂN CẦM HẢI Mới đây, Văn Cầm Hải được Bộ Ngoại giao Mỹ mời tham gia Chương trình viết văn Quốc tế 2005 (International Writing...

BỐ VÀ CON

NGUYỄN TRỌNG TẠO Tặng con và bố Tú Con gọi nồng nàn tiếng bố Bố cưng gái rượu yêu kiều  Rồi con thành bà nội ngoại Bố mãi gọi...

KHI XÃ HỘI XUỐNG CẤP, NHÀ THƠ – NGƯỜI Ở ĐÂU?

NGUYỄN TRỌNG TẠO (Nguyễn Đức Tùng thực hiện) Nguyễn Đức Tùng: Rất vui được trò chuyện với anh Nguyễn Trọng Tạo, chàng thi sĩ lãng mạn...

Recent Comments

loctran on THỜI MẠT
Đào Nguyên Lan on THƠ NGUYỄN NGỌC VƯỢNG
tamnguyenxuan55gmail.com on 3 TẢN VĂN CỦA ĐẬU THỊ THƯƠNG
Vương on ĐẤT NƯỚC TÔI
Nguyễn Hoàng Sơn on NHÀ THƠ NGUYỄN DUY VỀ LÀNG
tu sinh on BA THẰNG BẠN
Nguyễn Thanh Cừ on TỔNG THỐNG
Trần Anh Dũng on THƠ ĐẶNG LƯU SAN
Nguyễn Ngọc Phong on “SUY NGẪM” CỦA LÊ THANH DŨNG
Hoàng Trí on NGỤM CHÁO LÚ
Trâu Hà Tĩnh on BA CÂU HỎI CHO HOÀNG HƯNG
sonnghithu@gmail.com on NGƯỜI VỀ TRƯỜNG SA
phamducquy on THƠ VÕ THANH AN
trần vũ long on THƠ VÕ THANH AN
Nguyễn Trường Sơn on DƯỚI BÓNG CÂY XANH
TRẦN NHUỆ on DƯỚI BÓNG CÂY XANH
Nguyễn Thanh Cừ on DƯỚI BÓNG CÂY XANH
Lê Kinh Thắng - Tham tán Thương mại tại Nam Phi on CẢM THỨC 42 NĂM TÌNH ĐOẠN TUYỆT
Lê Anh Phong - TP. Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình on CẢM THỨC 42 NĂM TÌNH ĐOẠN TUYỆT
Nguyễn Thị Bích Lài - Đồng hương của hai người hiện ở TP. Pleiku - tỉnh Gialai – Pleiku. on CẢM THỨC 42 NĂM TÌNH ĐOẠN TUYỆT
Phạm Đông on VĂN TẾ CÂY HÀ NỘI
Nguyễn Thanh Cừ on ĐỐI THOẠI VỚI LÝ QUANG DIỆU
Nguyễn Thanh Cừ on XIN ĐỪNG ĐỤNG VÀO CÂY…
Người lái đò on ĐANG SỐNG MÀ ĐÃ BẢO TÀNG…
Phan Thai Duc Hieu on THÂN PHỤ TÔI
THUYTANTHUYTRUONG on TUYẾT NGA
jamesnguyen on CON TUYẾT
jamesnguyen on KIẾP HÀI NHI
Khanh nguyen on NẾU NHƯ KHÔNG… NẾU
Người Nha Trang on LỜI NGUYỀN CỦA BIỂN
Người Nha Trang on LỜI NGUYỀN CỦA BIỂN
Pham Tien Cat on NGUYỄN HOA VÀ THƠ
Anh Nguyên on CÁI ĐINH ỐC
Nguyễn Thanh Cừ (Hà Nội) on NGUYỄN TRỌNG TẠO HAY ÔNG “ĐỦ MÓN, 5 SAY”
phạm Dũng on SUY NGHĨ VỀ HÒA HỢP
Nguyễn Thị Long on KHOẢNG TRỐNG KHÔNG LẤP ĐẦY
nguyễn thị thanh minh on KHOẢNG TRỐNG KHÔNG LẤP ĐẦY
Nhà giáo Nguyễn Hữu Duyến. on VĨNH BIỆT NHÀ VĂN NGUYỄN QUANG SÁNG
Nhà giáo Nguyễn Hữu Duyến. on KHÚC HÁT SÔNG QUÊ – BÀI CA CỦA MỌI NGƯỜI
Lâm Bích Thủy on THƠ VALENTINE 2014
Anh Nguyên on THƠ VALENTINE 2014
Pham Tuấn Thọ on NGHỆ THUẬT TÌNH THƯƠNG
Nguyễn Tiến Dũng on NGHỆ THUẬT TÌNH THƯƠNG
Phạm Trường Thi on NGHỆ THUẬT TÌNH THƯƠNG
phạm tuấn thọ on NGHỆ THUẬT TÌNH THƯƠNG
Nguoi mien nui on QUYẾT LIỆT LÀ… TAN VỠ
Nguyễn Mộng Nhưng on NGHỆ THUẬT TÌNH THƯƠNG
phó thường dân on NGUY CƠ TỪ TRUNG QUỐC
thời đại khoa học on GẶP TƯỚNG GIÁP VÀ NGẪM VỀ NGƯỜI
Nỗi buồn hoa phượng on TRUYỆN CỰC NGẮN: BIẾU SÁCH
Gloomy 1721979 on KINH SÁCH CỦA NƯỚC VỆ
Dân gian: "Nhà văn nói láo, nhà báo nói phét" on NƯỚC ICELAND KÍNH TRỌNG NHẤT NGHỀ VIẾT VĂN
Hoạ sĩ Trần Thị Bích Huệ on BÁC NGỦ NGON KHÔNG?
Huỳnh Văn Úc on BÁC NGỦ NGON KHÔNG?
Van Duc on HOA MẠC TRẮNG
nguyễncamgiang@yahoo.com.vn on NHỮNG CÁI CHẾT TỨC TƯỞI CỦA NHÀ VĂN
Danh Hiếu on ĐI TÌM MỘT NHÀ THƠ
Nhan Van on HỒI KÝ CA SĨ
Bà Ngoại on HỒI KÝ CA SĨ
Văn Nhân. on HỒI KÝ CA SĨ
Dungquy on HỒI KÝ CA SĨ
Người nhà quê on SUY NGẪM CỦA LÊ THANH DŨNG
nguyenvan on TÔI YÊU VIỆT NAM
Thanh Minh on TÔI YÊU VIỆT NAM
Hoàng Lãng Thụy on INRASARA BÌNH BÀI THƠ “CHIA”
Đỗ Cảnh Thìn on VU LAN – NGÀY TẠ MẸ
ANH NGUYỄN on HAI BỨC ẢNH TỪ CHINA
Nguyễn thanh Hà on VU LAN – NGÀY TẠ MẸ
Thanh nien nghiem tuc on ĐẶNG HUY VĂN DẶN PHƯƠNG UYÊN
Hà quang Minh on VU LAN – NGÀY TẠ MẸ
Trọng Hoàng on VU LAN – NGÀY TẠ MẸ
Văn Nhân. on HỌC LÀM QUAN
vũ thảo on KHÔNG ĐỀ 72
Quyen on KHÔNG ĐỀ 72
Quyen on HỌC LÀM QUAN
Nguoi lam thue on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
nguyenvan on HỌC LÀM QUAN
GÀ QUÊ on HỌC LÀM QUAN
montaukmosquito on HỌC LÀM QUAN
Phạm Lưu Vũ on KHÔNG ĐỀ 72
Hạnh Nhung on KHÔNG ĐỀ 72
dinhqn on KHÔNG ĐỀ 72
hoang anh on LƯU MANH KẺ CHỢ
Khánh Minh on KHÔNG ĐỀ 72
Nhị Mai on KHÔNG ĐỀ 72
Bá Tiến on TUYẾT NGA
Thanh Minh on TUYẾT NGA
HOÀNG TRƯỜNG SA on HAI BỨC ẢNH TỪ CHINA
Gloomy 1721979 on HAI BỨC ẢNH TỪ CHINA
Thập tứ đại ngu. on HAI BỨC ẢNH TỪ CHINA
mai thanh sơn on ĐI TÌM MỘT NHÀ THƠ
Hồ Muôn on ĐI TÌM MỘT NHÀ THƠ
ANH NGUYỄN on LƯU MANH KẺ CHỢ
ANH NGUYỄN on CHÙM THƠ BIỂN
Thanh Minh on LƯU MANH KẺ CHỢ
hoang anh on LƯU MANH KẺ CHỢ
Vũ Xuân Tửu on LƯU MANH KẺ CHỢ
luong thien on LƯU MANH KẺ CHỢ
nguyenvan on LƯU MANH KẺ CHỢ
Phan Thế Thủy on LƯU MANH KẺ CHỢ
T. A. T on THÂN PHỤ TÔI
Lê văn Minh on THÂN PHỤ TÔI
Tô Lê Sơn on THÂN PHỤ TÔI
ANH NGUYỄN on SẮC DỤC
Đỗ Duy Văn on THÂN PHỤ TÔI
Lưu Đinh Anh on SẮC DỤC
hao hao on THÂN PHỤ TÔI
nguyenvan on 23 TẦNG NGƯỜI
Văn Trường Lưu on CHUYỆN BÁ NHA – TỬ KỲ
Hoàng Văn Hoan on CÁI ĐUÔI TÔN NGỘ KHÔNG
Trần Thị Bích Huệ on LÂM HỒNG TÚ: LỤC BÁT BỐN MÙA
nguyen van lung on CÁI ĐUÔI TÔN NGỘ KHÔNG
Ngô Văn Hải on CHUYỆN BÁ NHA – TỬ KỲ
Phan Huy Vũ on THƠ LÂM THỊ HỒNG TÚ
Trần Thị Bích Huệ on THƠ LÂM THỊ HỒNG TÚ
Nguyễn Hữu Đức on LÂM HỒNG TÚ: LỤC BÁT BỐN MÙA
Nguyễn Thị Chinh on VĂN CAO: TRƯƠNG CHI LÀ TÔI ĐẤY
Nguyen Van Nam on THÔNG TIN THẬT VÀ GIẢ?
Thanh Minh on GIA PHONG XỨ NGHỆ
NGUYỄN VĂN ĐOÀN on LỜI NÀO CỦA TRỊNH CÔNG SƠN?
LÒ LÃO NÔNG/NGUYỄN ĐỨC TOAN on THÔNG TIN THẬT VÀ GIẢ?
(Vẫn là) Cháu ngoan Bác Hồ. on NGHE ĐIỆN THOẠI OSIN HUY ĐỨC
nguyễn văn Đức on LỜI NÀO CỦA TRỊNH CÔNG SƠN?
Người VN Yêu Nước on NGHE ĐIỆN THOẠI OSIN HUY ĐỨC
Người VN Yêu Nước on NGHE ĐIỆN THOẠI OSIN HUY ĐỨC
Người nhà quê on GIA PHONG XỨ NGHỆ
Nguyễn Đắc Vinh on NHẬT KÝ BÁC SĨ HÓA – 1
Trần Ngọc Rô on CÒN ĐÂU SÔNG NHUỆ NGÀY XƯA
Giời Ơi on GIA PHONG XỨ NGHỆ
T Nguyen on ĐÔI MẮT LÝ SƠN
Ha Dinh Van on KIẾN BÒ ĐI ĐÂU?
Muathuhanoi on ĐÔI MẮT LÝ SƠN
Người VN Yêu Nước on CỦA CE’SAR XIN TRẢ LẠI CHO CE’SAR
nguyenvan on KIẾN BÒ ĐI ĐÂU?
Đặng Huy Văn on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
Đặng Huy Văn on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
Phan Nguyên on KIẾN BÒ ĐI ĐÂU?
Ông Đồ xứ Nghệ on HOÀNG SA LÀ ĐÂU HỞ NGOẠI?
Bác Hồ sống mãi trong sự cay đắng cùa chúng ta! on SỰ NHẦM LẪN LỜI CA “GỬI NGƯỜI EM GÁI MIỀN NAM”
mai ngoc on KIẾN BÒ ĐI ĐÂU?
Trịnh Công Tiến on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
Khách qua đường on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
Đỗ Duy Văn on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
Hà Văn Thịnh on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
Tăng Bá Hùng on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
trần cường on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
phạm văn Lâm on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
Phan Hoàng on KIẾN BÒ ĐI ĐÂU?
D­ương Đại Nghĩa on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
Hoàng Thiên Thanh on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
Gia đình Liệt sĩ chống Pháp, chống Mỹ on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
thiên đường XHCN on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
Nguyễn Gia Linh on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
Nguyễn Trường Sơn on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
D­ương Đại Nghĩa on GỬI THỦ TƯỚNG BA DŨNG
Nguyễn Văn An on KIẾN BÒ ĐI ĐÂU?
Nguyễn Văn An on MINH VƯƠNG
Cúc Quỳ hoa on TUYỆT THỰC
ANH NGUYỄN on THƠ XƯA CHƯA CŨ
Biết Tuốt on CHÂN DUNG PHÁC THẢO
Thanh Minh on TUYỆT THỰC
Công Trình on TRƯỜNG SA LÀNG TA
ĐoànhĐoành@ on NHẬT KÝ BÁC SĨ HÓA – 1
Cúc Quỳ hoa on TUYỆT THỰC
Anh Hoa on TUYỆT THỰC
tù nhân lương tâm on TUYỆT THỰC
mai ngoc on TRƯỜNG SA LÀNG TA
Trần Hiếu Nghĩa on NHẬT KÝ BÁC SĨ HÓA – 1
Trần Hiếu Nghĩa on NHẬT KÝ BÁC SĨ HÓA – 1
kieuhung on TUYỆT THỰC
buncuoiwa on TUYỆT THỰC
Bà Ngoại on PHẠM DUY VÀ TỐ HỮU
Nguyễn Trường Sơn on CÙ HUY HÀ VŨ VÀ CON CHIM XÒE QUẠT
Khúc hát sông quê on CÙ HUY HÀ VŨ VÀ CON CHIM XÒE QUẠT
Cùng là người HN on ĐÁM TANG TÔN VINH HỒ ĐỨC VIỆT
Văn Đức on TRÒ ĐÙA NHÂN THẾ
Hoàng Xuân Thảo on THƠ CHO THIẾU NHI: CHÂN VÀ CÁNH
Hoàng Xuân Thảo on TRÒ ĐÙA NHÂN THẾ
ĐoànhĐoành@ on TRIẾT HỌC CỦA NHÀ LỢN
Trần Thường Kiệt on ĐÁM TANG TÔN VINH HỒ ĐỨC VIỆT
Trần Thường Kiệt on TRIẾT HỌC CỦA NHÀ LỢN
Cai nuoc minh no the on LỄ TANG ÔNG HỒ ĐỨC VIỆT
Công Luận on BỌ LẬP THÔNG BÁO
Phạm Lưu Vũ on LIÊN HOAN THƠ TẠI PHÁP
Hoàng Khải on ĐÀ NẴNG VẮNG NHẤT
truclamthientruongy on ĐÀ NẴNG VẮNG NHẤT
Móng Rồng on BỌ LẬP THÔNG BÁO
Trần Dân Đen on BỌ LẬP THÔNG BÁO
Trương Duy Nhì on ĐÀ NẴNG VẮNG NHẤT
Hiên ngang, sáng ngời.... on ĐÀ NẴNG VẮNG NHẤT
Triời mô xanh bằng trời Can Lộc on NỬA NGÀY VỚI TRƯƠNG DUY NHẤT
Phạm Hồng Thái on NỬA NGÀY VỚI TRƯƠNG DUY NHẤT
Người VN Yêu Nước on NỬA NGÀY VỚI TRƯƠNG DUY NHẤT
Hồn Ma Võ Văn Kiệt on NGUYỄN KHOA ĐIỀM: SỰ TẦM THƯỜNG
HTvinh on SẮC DỤC
hát xẩm xứ nghệ on PHẢN ĐỘNG VÀ ĐỒI TRỤY?
Lê Duy Cường on PHẢN ĐỘNG VÀ ĐỒI TRỤY?
Lê Duy Cường on THƠ LÊ TUẤN LỘC
Nhân Văn Giai Phẩm on NGƯỜI MÊ VĂN HỌC BA LAN
Bùi Mai Hạnh on NHẠY CẢM CHÍNH TRỊ
Bùi Mai Hạnh on NHẠY CẢM CHÍNH TRỊ
Bùi Mai Hạnh on NHẠY CẢM CHÍNH TRỊ
Bùi Mai Hạnh on NHẠY CẢM CHÍNH TRỊ
D.Nhật Lệ on TÀI – TAI
3 Dê (tên tục Nguyễn Mười-Tạ Dũng, huý tự Nguyễn Chí Dũng) on PHẢN ĐỘNG VÀ ĐỒI TRỤY?
park gil oung on ÁO LỤA VÀ HOA SEN
Người sông Tiền on VĨNH BIỆT NGƯỜI VỀ SÔNG TƯƠNG
Dương Diệu Minh on THƠ DƯƠNG DIỆU MINH
Phương Xa Ty on THƠ DƯƠNG DIỆU MINH
hát xẩm xứ nghệ on NHẠY CẢM CHÍNH TRỊ
Văn Đức on HUYỀN BÍ VÂN KIỀU
Lương Dũng Hà on NHẠY CẢM CHÍNH TRỊ
Phạm Lưu Vũ on ĐỌC THƠ LÊ THÁI SƠN
xuân thơm on TẠI SAO VIỆT NAM?
Tran Kim Phuong on CHUYỆN TẮM TIÊN
Văn Đức on DỊU DÀNG
Bà thành on CHUYỆN TẮM TIÊN
Khách qua đường on GẶP GỠ THÁNG TƯ
mai ngoc on C’EST LA VIE! (*)
Nguyễn Hữu Cường on THƠ NGUYỄN XUÂN LAI
PHƯƠNG NAM on 4 PHÚT TUYỆT VỜI
Bất công on C’EST LA VIE! (*)
Nobody on CỬA LÒ QUÊ CHA
nguyễn xuân on THƠ BÙI MAI HẠNH
Nobody on CỬA LÒ QUÊ CHA
Vinh on BÁC SĨ THÚ Y
Nobody on CỬA LÒ QUÊ CHA
hát xẩm xứ nghệ on THƠ MỚI CỦA LÊ HUY MẬU
nguyễn xuân căn on CHIẾN TRANH
nguyễn xuân căn on CHIẾN TRANH
Vũ Đức Thắng on NGUYỄN PHAN HÁCH VÀ TÔI
nobody on CỬA LÒ QUÊ CHA
hội những người ko được giải là đây on CHÙM THƠ PHẠM ĐƯƠNG
V. Đ. on NGẪU HỨNG
Người VN Yêu Nước on CỬA LÒ QUÊ CHA
ChâuDiên on CỬA LÒ QUÊ CHA
Văn Đức on CỬA LÒ QUÊ CHA
phạm hữu đăng đạt on THẾ HỆ TÔI, MỘT THẾ HỆ CÚI ĐẦU
VIỆT HƯNG on CỬA LÒ QUÊ CHA
Người VN Yêu Nước on CỬA LÒ QUÊ CHA
Biển Đen on THỦ PHẠM
Tiến Hùng on THỦ PHẠM
Người VN Yêu Nước on THỦ PHẠM
Dinh Trung on THỦ PHẠM
Phạm Lưu Vũ on THỦ PHẠM
c on NHÂN DÂN
Văn Đức on CHIẾN TRANH
lanh thu on CHIẾN TRANH
vu vơ on CHIẾN TRANH
Lâm Tú on CHIẾN TRANH
Điện Hải 1858 on NHỮNG CON CHỮ BIỂU TÌNH
Nguyễn Anh Hùng on CHIẾN TRANH
Thái Doãn Táo on NHỮNG CON CHỮ BIỂU TÌNH
Bùi Thạch Hãn Cựu chiên binh on NHỮNG CON CHỮ BIỂU TÌNH
Nguyễn Đức Giang on NHỮNG CON CHỮ BIỂU TÌNH
mayhong hồ tây hà nội on NHỮNG CON CHỮ BIỂU TÌNH
FAn của Boi on BẠC MỆNH MỘT TÀI HOA!
Nguyễn Xuân Lai on THƠ NGUYỄN XUÂN LAI
nhà thơ Nguyễn Thị Mai on THƠ NGUYỄN XUÂN LAI
Ước mơ dân chủ công bằng on NGHĨ VỀ TRẢ LỜI VTV CỦA ÔNG NGUYỄN ĐÌNH LỘC
Cu Lon on THƠ MẠC MẠC
VIỆT HƯNG on NGÔN NGỮ MỚI
Bich Khe on NGÔN NGỮ MỚI
Nguyễn Xuân Lai on THƠ NGUYỄN XUÂN LAI
Phạm Lưu Vũ on ĐỌC LÀ NIỀM LẠC THÚ
Bà thành on THƠ NGUYỄN XUÂN LAI
Vĩ Trung Ngân on THƠ LÂM THỊ HỒNG TÚ
Đảng ta vĩ đại thật on MỘT BÀI HỌC TỪ PHẠM QUỲNH
108 anh hùng lương sơn bạc on BA SÀM ƠI, NGƯƠI Ở ĐÂU?
108 anh hùng lương sơn bạc on BLOG BA SÀM LẠI BỊ CƯỚP VÀ BỊ XUYÊN TẠC
Nguyễn Đức Tùng on DU TỬ LÊ GIỚI THIỆU TRỊNH SƠN
Phương Xa Ty on THƠ LÂM THỊ HỒNG TÚ
Nguyễn Trường Sơn on CÔNG AN KHÔNG ĐỨNG TRÊN LUẬT
hoanganh lam on THƠ LÂM THỊ HỒNG TÚ
batrioldman on DILI ADAM & EVA